//////

Archive for Listopad, 2014

Warunki pracy szkoły jedynie w części zależne są od nauczyciela. W znacznym stopniu kształtują je czynniki polityczne, administracyjne, społeczne i in. {por. rozdz. VI nin. pracy). Nie umniejsza to jednak faktu, że nauczyciel nie jest zdeterminowany ostatecznie. Indywidualny, osobo­wy wpływ pedagoga na warunki przebiegu procesu nauczania — uczenia się, ujawnia się m. in. w stopniu przygotowania do prowadzenia lekcji, w zakresie i sposobie doboru materiału nauczania, znajomości powierzo­nych jego pieczy uczniów, kontaktach z rodzicami i szeregu zabiegach orga­nizacyjnych, a manifestuje w różnych efektach pracy poszczególnych na­uczycieli z tą samą grupą uczniów.

Zapewnienie wewnętrznej i zewnętrznej możności działania, jako nie­zbędny warunek podjęcia pracy, może być przypisane pierwszemu ogni­wowi procesu dydaktycznego i wiąże się z zasadą świadomego i aktywne­go udziału uczniów w procesie kształcenia, której respektowanie wymaga od nauczyciela – zdaniem Wł. P. Zaczyńskiego – uświadomienia uczniom celu wykonywanych czynności wraz z umotywowaniem potrzeby jego osiągnięcia.Pedagogicznej zasadzie świadomego i aktywnego udziału uczących się w procesie kształcenia odpowiadają w psychologii zasady motywacji i ak­tywności. W myśl pierwszej z nich: „Kształtowanie osobowości wycho­wanka, opanowywanie przez niego wiedzy o świecie oraz sposobów po­stępowania staje się tym skuteczniejsze, im wszechstronniejsza, głębsza i silniejsza jest aktywizująca go motywacja.”

Pewnym uzupełnieniem powyższego prawa uczenia się jest psychologiczna zasada aktywności, mówiąca, że: „kształtowanie osobowości wychowanka, opanowywanie przez niego wiedzy o świecie i sposobów postępowania staje się tym sku­teczniejsze im większa jest jego własna aktywność w tym opanowywa­niu, im różnorodniejsze są jej formy, w im większym stopniu treść tej aktywności wiąże się każdorazowo z zasadniczym celem działania.”53 sfor­mułowane w ten sposób prawo dotyczy w zamyśle Wł. Szewczuka – za­pewne samego procesu nauczania-uczenia się, jednakże odnieść je można również do etapu proces ten poprzedzającego, a wymagającego od nau­czyciela podjęcia decyzji co do wartości akceptowalnych przez uczniów i wiążących się z tematem zajęć lekcyjnych.