//////

Archive for Grudzień, 2014

Wg K. Kruszewskiego zasady dydaktyczne można uporządkować dwo­jako: metodą taksonomiczną, tj. od najogólniejszych reguł postępowania nauczyciela do szczegółowych wskazań praktycznych, a także klasyfiku­jąc je w ramach grup, dotyczących: materiału nauczania, motywacji, pra­cy ucznia, zharmonizowania systemów pedagogicznych, stosunków spo­łecznych w klasie, czynności nauczyciela i warunków zewnętrznych.Odmienną kategoryzację proponuje Wł. Szewczuk, który traktując za­sady jako wynik odkrywania praw uczenia się, proponuje sprowadzić do wspólnego mianownika te, które dotyczą nauczania-uczenia się i wycho­wania (rozumianego jako kształtowanie osobowości) i zwać je łącznie – zasadami wychowania. Ich lista zawiera zasady: motywacji, aktywności, praktyczności, bezpośredniości, receptywności, systemowości, trwałości, zespołowości oraz indywidualizacji.

Przyjęty sposób klasyfikacji i zastosowane kryterium podziału zależne jest od celu dokonania zabiegu. Stąd też uprawnione wydają się różne podejścia do kwestii hierarchizacji reguł dydaktycznych. Dla naszych po­trzeb zasadne wydaje się określenie płaszczyzn, w ramach których nauczy­ciel poszukiwać może praktycznie użytecznych reguł dydaktycznych. Wskażmy na dwie z nich. Zwróćmy przy tym uwagę, że wyróżnione płasz­czyzny stanowią równocześnie typowe zakresy zastosowań edukacyjnych komputerów.Pierwsza sfera – zapewnienie zewnętrznej i wewnętrznej możności działania – wiąże się ze stworzeniem odpowiednich warunków pracy. Zda­niem T. Kotarbińskiego, zewnętrzna możność zachodzi „gdy nic poza obrębem samego sprawcy nie udaremnia urzeczywistnienia jego zamia­ru”.

Można przeto zewnętrzną możność pojmować, jako spełnienie ma­terialnych i niematerialnych składowych procesu dydaktycznego, tak jak to czym Wł. P. Zaczyński,« obejmujący pojęciem możności zewnętrznej: czynniki niematerialne (tj. ład zewnętrzny, czyli postawy uczniów, ich gotowość poznawczą itd.) oraz warunki materialne realizacji procesu dy­daktycznego. Wewnętrzna możność działania jest drugim, niezbędnym warunkiem poprawnego przebiegu procesu nauczania-uczenia się. Treścio­wo wewnętrzna możność koresponduje z ładem wewnętrznym i obejmuje predyspozycje poznawcze, emocjonalno-wolicjonalne oraz zdolności psychomotoryczne, a także ich stan w określonym momencie realizacji procesu nauczania-uczenia się oraz gotowość i chęc podjęcia czynności poznawczych przez uczniów.