//////

Archive for Sierpień, 2016

W epistemologii oznacza odrzucenie mechanistycznej teorii odbicia i pod­kreślenie czynnej roli poznającego rozumu. W historiozofii oznacza sprze­ciw wobec fatalizmu i determinizmu czy prowidencjalizmu, na rzecz perspektywy aktywistycznej i posibilistycznej.”Socjologiczne rozumienie podmiotowości wiąże się z kontekstem opo­zycji „działanie – struktura”. Owa relacja poddaje się empirycznemu uję­ciu, jako współzależność dwu oddzielnych dziedzin zmiennych. P. Sztomp- ka sądzi, że takie podejście umożliwia dostrzeganie rodzajów czy stopni podmiotowości i prowadzenie nad nią badań przyczynowo-skutkowych.Możliwość poznania uwarunkowań sprzyjających podmiotowości lub ją osłabiających podkreśla także psychologia i to niezależnie od orienta­cji, ujmujących ją jako „potencjał rozwojowy człowieka” lub „szczególną formę ustosunkowania się do siebie i świata w danej sytuacji”.

Zdaniem M. Kofty – pierwsze stanowisko zakłada, że zachowania człowieka moty­wowane są porównywalnym do popędów biologicznych dążeniem do by­cia przyczyną zdażeń i nie wynikają bezpośrednio z symulacji środowiska lub uczenia się. Druga postawa badawcza relatywizuje podmiotowość do okoliczności sytuacyjnych, relacji z otoczeniem oraz jej poznawczych i afektywnych mechanizmów regulacji psychicznej, przyjmując stopnio- walność podmiotowości, jej zmienność i zależność od doświadczenia oraz czynników zewnętrznych.W wydanej w 1989 r. trzytomowej pracy, dotyczącej doświadczeń wychowawczych dzieci i młodzieży,^ A. Gurycka pisze: „Wychowanie podmiotowe to takie, które sytuację wychowawczą, wyznaczaną zawsze układem ludzi, rzeczy i zadań … traktuje jako sytuację dwupodmiotową. Zachodzący między nimi stosunek, przepływy informacji, komunikowa­nie się stanowi istotę wychowania.”




PC
Polecane